|
وقتی نقد ضعیف و غیر کارشناسانه تنی چند از باصطلاح منتقدان موسیقی را در سایتها و وبلاگها و بعضی مجلات خواندم بر آن شدم تا با نوشتن این مجموعه مقالات راجع به نقد هنری (مخصوصا موسیقی ) آگاهی مختصری در این ضمینه ایجاد کنم تا شاید بعد از این کمتر شاهد درج چنین مطالب غیر کارشناسانه باشیم . اساسا نقد و نقادی مساله ای پرچالش و طنشزاست و گاه منصفانه ترین نقدها، از دید آفریننده اثر نقد شده، بی رحمانه ترین است، چه رسد به نقدهای غیر منصفانه و مغرضانه .برخی از شاعران انتقاد را حربهای برای عاجزان میدانند که چون خود توان آفریدن ندارند به خرده گیری بر دیگران میپردازند و میافزایند همان قدر که بد شعر گفتن خطاست بد داوری کردن در باب شعر هم خطااست . دکتر زرین کوب در اینباره داستانی را نقل میکنند : روزی شخصی به نام پسافو در آفریقا داعیه خدایی داشت ! وی یک عده طوطی را تربیت کرد تا مرتبا بگویند پسافو خداست و آنان را رها کرد تا به اقسا نقاط سرزمینش پرواز کنند، مدتی بعد مردم در همه جا طوطیهایی را میدیدند که مرتبا میگویند پسافو خداست . حال با تعمیم این قصه میتوان تصور کرد وقتی نقد ناصحیح و مقرضانه یک منتقد کم سواد و بی انصاف در جراید و مطبوعات و سایتها و وبلاگها منتشر میشود میتواند چه فاجعهای را برای آن اثر هنری به بار آورد . مساله نقد و بخصوص نقد هنری مساله ای کاملا تخصصی و حرفه ایست و دخالت عوام در این مقوله به هیچ وجه جایز نیست . به قول استاد دکتر علی شریعتی هنر دو وجه دارد ،وجه عام و وجه خاص . هر آنکس که گهگاه فیلمی را بر پرده عریض سینما به نظاره مینشیند یا شنونده کنسرتی است و یا به دیدن نمایشگاه نقاشی میرود میتواند با یافته های شخصی خود برداشتش را از آن رویداد هنری بیان کند ،برای مثال میتواند بگوید : صدای خواننده خوب نبود ،یا رنگ قرمز در فلان نقاشی خیلی جیغ بود ویا فلان بازیگر اصلا نقشش را خوب بازی نکرد و...بحثهای عامیانه راجع به پدیده های هنری لزوما خالی از حب و بغضهای شخصی نیست و علاقه به یک بازیگر یا موزیسین بخصوص تبیعتا میتواند اظهار نظری جانبدارانه را موجب شود . هدف ما در این مجموعه مقالات تمییز دادن گپ و گفتهای خودمانی درباره پدیده های هنری با نقد کارشناسانه آنان است . نخست لازم میدانم چند سطری راجع به واژه نقد، وظیفه منتقد، تاریخچه، انواع و لزوم وجود نقد هنری توضیح دهم . نقد (criticism )در لغت به معنی « جدا کردن دینار و درهم،سره از ناسره و تمیز دادن خوب از بد و برگزیدن بهترین» است. در واقع منتقد واسطه ایست بین هنرمند و مخاطب تا ظرایف و لطایف اثر هنری را که چه بسا مخاطب عام متوجه آن نیست یا از آن غفلت میکند به او گوشزد کند . ادامه دارد !! |
|

